قلمرو آنان تسلط يافتند . بدين ترتيب دوره‌اى از حكومت زيديه بر يمن از امام هادى يحيى بن حسين تا امام ابو الفتح ديلمى به پايان رسيد . حسينيه ، مطرّفيّه و مخترعه يكى از مهم‌ترين رخدادها در عصر دولت اول زيديه در يمن ، پديد آمدن فرقه‌هاى جديد در ميان زيديه بود . اين فرقه‌ها كه در سه فرقهء حسينيه ، مطرفيه و مخترعه خلاصه مىشدند ، از مرزهاى جغرافيايى يمن فراتر نرفتند : 1 . حسينيه حسين بن قاسم بن على ملقب به مهدى لدين اللّه در ابتدا ادعاى مهدويت كرد و سپس خود را در حد پيامبر دانسته ، كلام خود را بالاتر از كلام الهى خواند ! عالمان متأخر زيديه اين گزارش‌ها را ناصحيح و غيرقابل اعتماد مىدانند ، ولى از نظر تاريخى مسلّم است كه پس از كشته شدن حسين بن قاسم در سال 404 هجرى ، گروهى از زيديه مرگ او را نپذيرفته ، مدعى مهدويت او شدند و تا سال‌هاى طولانى و در طول بيش از سه قرن ، همچنان منتظر بازگشت او به‌عنوان منجى موعود ، باقى ماندند . از اين جريان در تاريخ زيديه به‌عنوان حسينيّه ياد شده است . « 1 » 2 . مطرّفيّه در قرن چهارم هجرى جدال فكرى ديگرى در ميان زيديه آغاز شد كه در طول قرن پنجم و ششم با شدت بيشترى ادامه يافت . برخى از زيديه كه خود را پيرو مكتب عقيدتى هادى يحيى بن حسين مىدانستند ، در مسائل كلامى انديشهء خاصى را مطرح مىكردند كه بنابر نظر برخى محققان ، متأثر از مكتب ابو القاسم بلخى ( متوفاى 319 هجرى ) يكى از سران معتزله در بصره بود و براساس آن معتقد بودند كه خداوند با آفرينش عناصر اربعه ، ديگر دخالت مستقيمى در آفرينش ديگر اجسام ندارد و اين عناصر اربعه هستند كه با احاله و استحاله ، اجسام را پديد مىآورند . همچنين به آنان عقايد ديگرى نيز بر خلاف عقيده شناخته شده از زيديه و ديگر عدليه نسبت داده‌اند .

--> ( 1 ) . ر . ك : مجله هفت آسمان ، مقالهء « مهدويت و حسينيه زيديه » ، ش 27 ، پاييز 1384 .